شاهسون Shahsavan

ایل شاهسون بغدادی Shahsavan e Baghdadi Eli
تیره‌های طایفه‌ی کوسه‌لر

---------------------------------------------------------------------------------------------

کوسه ‌لر

کوسه لر بزرگترین طایفه شعبه لک ایل شاهسون بغدادی است. بر اساس گزارش های اسکان عشایر در عثمانی، در سال 1708م. جماعت حاجی بهاءالدین لو در قریه «کوسه‌لر» از توابع گلنار اسکان داده می شوند.(18)  در قرن نوزدهم نیز، بنابر تحقیقات فاروق سومر، طایفه کوسه لر در «نازیللی» ولایت آیدین زندگی می کرده اند.(19) در داستان «دوقلوهای ترک» خانم جاهید اوچوق از «مزرعه کوسه لر» یاد شده است.(20) هم اکنون در شمال آنتالیا محلی بنام کوسه لر وجود دارد و افراد بسیاری نیز در محلات فاتح، بایرم پاشا، زیتون بورنو، باغچه لیاولر، کوچوک کوی، یدی کوله، باغجیلار، قاضی عثمان پاشا، مرتر، حوجا مصطفی پاشا، و باکیرکوی استانبول زندگی می کنند که نام فامیل‌شان «کوسه لر» است.


مجله تاریخ/سال یکم-شماره یکم، بهار 1379/دکتر عطاءالله حسنی 


------------------------------------------------------------------------------------------

کوسه‌ لر
کوسه‌ لر نام طایفه‌ای بزرگ از ایل شاهسون بغدادی است که توسط شاه عباس در ائتلاف اتحادیه‌ی ایل‌های تشکیل دهنده‌ی سپاهیان شاهسون قرار گرفت و پس از بازگشت آنان به عراق نادرشاه قریب به اتفاق آن‌ها را از منطقه‌ی کرکوک و موصل به خراسان و افغانستان کوچاند. این ایل پس از استقرار در ایران دوران صفوی و زند و افشار و قاجار در جغرافیای ایران جابه‌جا شده و در حوالی آذربایجان، قزوین، شیراز، اصفهان و تهران که پایتخت بوده‌اند، اسکان یافته‌اند. پیش از آخرین اسکان که در منطقه‌ای بین ساوه، همدان و قزوین بوده‌، دارای تاریخچه‌ی مشخص بوده و متعاقب آن در دوران پهلوی اول مانند سایر عشایر کوچ‌رو، تخته‌قاپو  شده و اسکان یافته است. اسکان عشایر این ایل و طایفه‌ها و تیره‌های وابسته را به شهرهای اطراف کوچانده و نسل امروزی این مردم هم اکنون در شهرهای تهران، کرج، ساوجبلاغ، قم، اراک، ساوه و برخی در روستاهای قدیمی اطراف ییلاق‌ها وقشلاق‌هایی گذشته روزگار خود را سپری می‌کنند.
به نظر روستای کوسه ‌لر از محل‌هایی باشد که زمانی این طایفه از شاهسون‌ها در آن سکونت داشته یا ییلاق و قشلاق آن‌ها بوده است. مقایسه‌ی لهجه‌ی روستاییان یا دامداران آن اطراف یا داستان‌های پیرمردها و پیرزنان باقی مانده می‌تواند تا حدودی به روشن شدن این مطلب کمک کند.
روایتی نیز در طایفه است که واژه‌ی کوسه‌لر مخفف و ترکی شده‌ی واژه‌ی کوه‌سار است، چرا که در گذشته این طایفه بیشتر در منطقه‌های کوهستانی به سر می‌برده است.

-------------------------------------------------------------------------------------------

 

طایفه‌های ایل شاهسون بغدادی:

الف - بخش لک:

1.کوسه‌لر
2. یاریجانلو
3. مخته بندلو (میخ توندلو)
4. دللر (دلیرلر)
5. قاراقویونلو (قراقویونلو)
6. حق جانلو (حاق جانلو)
7. احمدلو   
8 . الی‌قوردلو (علی قورتلو)
9. ساتلو (ساتولو - ساتلی)
10. قوتولو
11. دولتوند                     
12. چلبلو
13. شرفلو
14. کُرد

ب - بخش آروخلو:

1. قاسملو
2. کلوند
3. موصولو (موسولو)
4. سولدوز
5. حسین‌خانلو
6. دوگر
7. کرملو
8 . قرنلو
9. خدرلو
10. غریب‌لکلو
11. نقدورلو
12. اتک‌باسانلو
13.  نلقاز (نیک‌کز) 
14. خمسه‌لو (خمیسلو)
15. زیلیفلو
16. ذولفقارلو
17. آلوار یا کاروانلو

-------------------------------------------------------------------------------------------

 

سلسله مراتب طایفه ی کوسه لر:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر (شامل دو تیره‌ی اصلی):

1- تیره‌ی اصلی کوسه (خاصا - تیره‌های اولیه) 
2- تیره‌ی اصلی کوسه (تیره‌های ثانویه)


نام تیره‌های اصلی و تیره‌های انشعابی طایفه ی کوسه‌لر:

 

 
1 - تیره‌ی اصلی کوسه

تیره‌های انشعابی اولیه:

- خاصا:

- جانیلو ی بزرگ (علی کُرلو - جانیلوی کوچک - اسماعیل لو)

- قرابکلو (قارا بَی لی)

- سرخابلو (سیرخاولو)

- یوسفلو

- مدرم خانلو ‌(محمدرحیم خانلو)

- تیره‌های اولیه:

- خداورنلو   

- علی‌بکلو (علی بَی لی)    

- کَرلو  

 

2 - تیره‌ی اصلی کوسه

تیره‌های ثانویه

تیره‌های انشعابی اولیه:

- کیچکین‌علی لو
 
 - تمیرلو (تیمورلو)

- کیتین‌علی لو    

- شنبه‌لو     

- جمعه‌لو

- یساول‌لو

- رمضانلو 

- چایچامورلو

- کرد اسدخان (قنبرلو)

- ترکمن

- سلمانلو


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی علی کُرلو:

سلسله مراتب تیره ی علی کُرلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی جانیلوی بزرگ

تیره ی علی کُرلو


خلاصه ی شجره ی تیره ی علی کُرلو منشعب از تیره ی جانیلوی بزرگ

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: جانی بیگ بزرگ، رئیس و خان بزرگ ایل شاهسون بغدادی (فرزند ارشد)

+ (سرخاب + یوسف + قاسمعلی)

نسل چهارم: علی بیگ، بنیانگذار تیره ی علی کُرلو

+ (اسماعیل + جانی بیگ کوچک)

نسل پنجم: قاسمعلی بیگ + قاسم‌ بیگ + حسین بیگ + حسن بیگ

(تیره های نوپای در حال تشکیل یا شروع گوبک ها)

نسل ششم: محمدعلی + صفر + شکراله + حیدر + جوزعلی + امام قلی + علی قلی + نوروزعلی + کارساز رضا + محمدقلی + الله قلی + جعفر + مهدی + . . .

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی جانیلوی کوچک:

سلسله مراتب تیره ی جانیلوی کوچک:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی جانیلوی بزرگ

تیره ی جانیلوی کوچک


خلاصه ی  شجره ی تیره  جانیلوی کوچک منشعب از تیره ی جانیلوی بزرگ

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: جانی بیگ بزرگ، رئیس و خان بزرگ ایل شاهسون بغدادی (فرزند ارشد)

+ (سرخاب + یوسف + قاسمعلی)

نسل چهارم: جانی بیگ کوچک (جان‌علی) + (اسماعیل + علی)

نسل پنجم: میرزا + مطیع (تیره های نوپای میرزالر معروف به عطاخانلو -

مطیع‌لر معروف به تیره ی حسن بک)

نسل ششم: عطاخان + باباخان + ولی خان +اللهیار + خدایار + . . .

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------


 تیره ی اسماعیل‌لو:

سلسله مراتب تیره ی اسماعیل‌لو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی جانیلوی بزرگ

تیره ی اسماعیل‌لو


خلاصه ی شجره ی تیره ی اسماعیل‌لو منشعب از تیره ی جانیلوی بزرگ

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: جانی بیگ بزرگ، رئیس ایل شاهسون بغدادی (فرزند ارشد)

+ (سرخاب + یوسف + قاسمعلی)

نسل چهارم: اسماعیل + (علی + جانی کوچک)

نسل پنجم: رضاقلی + . . .

نسل ششم: میرزا (معروف به مزلقان میرزا) + مرادعلی (به احتمالی)

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی حسن خانلو:

سلسله مراتب تیره ی حسن خانلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی قرابکلو

تیره ی حسن خانلو


خلاصه ی شجره ی تیره ی حسن خانلو منشعب از تیره ی قرابکلو

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: قاسمعلی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (اعتمادالدوله‌ی نادرشاه) (فرزند چهارم) + (جانی بیگ بزرگ + سرخاب + یوسف)

نسل چهارم: نوروزعلی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (قرابیگ)

نسل پنجم: حسن خان (فرزند اول) + (حاج خسرو + حاجی بیگ + دینی بیگ + زهره + فاطمه)

نسل ششم: عباس سلطان (تیره‌ی عاباس خانلو) + علی (تیره‌ی علی خانلو) + ولی (تیره‌ی ولی خانلو) + ایمان‌علی سلطان (تیره‌ی ایمان‌علی خانلو)

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی حاجیلو:

سلسله مراتب تیره ی حاجیلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی قرابکلو

تیره ی حاجیلو


خلاصه ی شجره ی تیره ی حاجیلو منشعب از تیره ی قرابکلو

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: قاسمعلی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (اعتمادالدوله‌ی نادرشاه) (فرزند چهارم) + (جانی بیگ بزرگ + سرخاب + یوسف)

نسل چهارم: نوروزعلی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (قرابیگ)

نسل پنجم: حاج خسرو خان، ایل بیگ بخش لک (فرزند دوم) + (حسن + حاجی بیگ + دینی بیگ)

نسل ششم: عبداله + فضل اله + عباس قلی خان ایل بیگی (تیره اسد خانلو) + قاسمعلی + علی‌قلی + نقدعلی + خدیجه + رضاقلی سلطان (تیره خسروی لر) + حاج علی ( تیره‌ی پرویزی لر) + ...

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی لطفعلی بکلو و تیره ی دینی بکلو:

سلسله مراتب دو تیره ی لطفعلی بکلو و دینی بکلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی قرابکلو

تیره ی لطفعلی بکلو و تیره ی دینی بکلو


خلاصه ی شجره ی دو تیره ی علی بکلو و دینی بکلو منشعب از تیره ی قرابکلو

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: قاسمعلی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (اعتمادالدوله‌ی نادرشاه) (فرزند چهارم) + (جانی بیگ بزرگ + سرخاب + یوسف)

نسل چهارم: نوروز علی خان، سرکرده‌ی ایل شاهسون بغدادی (قرابیگ)

نسل پنجم: حاجی بیگ، کدخدای طایفه‌ی کوسه لر (فرزند سوم) (تیره‌ی علی‌بکلو) + دینی بک سلطان (فرزند چهارم) (تیره‌ی دینی‌بکلو)

نسل ششم: لطفعلی + رسنم  + فرج اله + نوروزعلی + فرض اله + بلقیس + شیرعلی + مهدی قلی سلطان + جبار + قاسم + نازنین + محمدیار + حسین علی نایب +...

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-----------------------------------------------------------------------------------------


تیره ی سرخابلو (سیرخاولو) :

سلسله مراتب تیره ی سرخابلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی خاصا

تیره ی سرخابلو


خلاصه ی شجره ی تیره ی سرخابلو منشعب از تیره ی خاصا

(از تیره ی اصلی خاصا – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: حاجی بیگ لک، رئیس ایل شاهسون بغدادی 

نسل دوم:  سلیم بیگ  (بنا به روایتی)

نسل سوم: سرخاب (فرزند سوم) + (جانی بیگ بزرگ + یوسف + قاسمعلی)

نسل چهارم: اسامی نامبرده در نسل پنجم مشخص نمی‌باشد که فرزند یا نوه‌ی سرخاب است.

نسل پنجم: حسن + اله + دانیال + الهیار

نسل ششم: ایمانعلی + ایپک + جمشید + شیخ اروج + جعفر + آزاد + خدامراد + آقاجان

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

 

تیره ی خداورنلو:


سلسله مراتب تیره ی خداورنلو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی کوسه (تیره‌های اولیه)

تیره ی خداورنلو


تیره های انشعابی تیره‌ی خداورنلو منشعب از تیره ی اصلی کوسه

(از تیره ی اصلی کوسه – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


تیره ی عباس‌علی لو

گوبگ‌های تشکیل دهنده‌ی تیره: عباس‌علی (عاباس علی)، محمدعالی، نظر، صفر، شکر


تیره ی بامرلو

گوبگ‌های تشکیل دهنده‌ی تیره: کلبعلی خان‌، مشهدی قلی، اقلی


تیره ی چیل مردانلو

گوبگ‌های تشکیل دهنده‌ی تیره: جانخا، مشهدی آقامراد


تیره ی قنبرعلی لو

 

--------------------------------------------------------------------------------------


تیره ی شنبه لو:

سلسله مراتب تیره ی شنبه لو:

ایل شاهسون بغدادی

بخش لک

طایفه ی کوسه لر

تیره ی اصلی کوسه (تیره‌های ثانویه)

تیره ی شنبه لو


خلاصه ی شجره ی تیره ی شنبه لو منشعب از تیره ی آلوار

(از تیره ی اصلی کوسه (تیره‌های ثانویه) – طایفه ی کوسه لر - بخش لک - ایل شاهسون بغدادی):


نسل اول: تیره‌ی کوسه متشکل از تعدادی افراد از جمله جد شنبه بیگ

نسل دوم: پدر شنبه بیگ

نسل سوم: شنبه بیگ + (جمعه بیگ)

نسل چهارم: علی میرزا + عباس میرزا + حمید میرزا

نسل پنجم: غلام‌رضا + آقامیرزا + نصراله

نسل ششم: آقا رضا + علی‌رضا + علی میرزا + نوراله بیگ + میرزاحبیب + فرضی + عباد + عین‌اله + حمید + ...

...

نسل های بعدی ...

نسل دوازدهم: نسل امروزی ...


-------------------------------------------------------------------------------------------

برداشت از: کتاب تاریخ شفاهی ایل شاهسون بغدادی به روایت فتح السلطان